Fryzjer dla psów

Pielęgnacja psów Fryzjer dla psów

Szata psa

Szata psa, czyli okrywa włosowa albo futro, bywa różnorodna zarówno pod względem typu uwłosienia jak i maści. Uwło-sienie nie zawsze jest wyraźnie typowe w swoim rodzaju. U ras starych, którymi sportowa kynologia zajmuje się od dawna, szata zwykle jest już wyrównana. U ras młodych często jeszcze są dość znaczne wahania, ale np. u owczarka niemieckiego wahania te nie wpływają na jego ocenę, jeśli szata jest praktyczna. Zasadniczo futro psa, podobnie zresztą jak wszystkich Canidae składa się z mniej lub bardziej długich czy twardych włosów pokrywowych i miękkiego gęstego podszycia. Należałoby rozróżnić 2 typy okrywy — prostowłosą i szorstkowłosą z odmianami: kosmatą, właściwą szorstką, wełnistą i jedwabistą.
Włosy proste. Można je podzielić na 3 rodzaje: krótkie, twarde i długie. Zdaję sobie sprawę, że nazwy te nie oddają tego, co należałoby wyrazić w jednym słowie dla określenia szaty psa, lecz niestety — brak w polskim słownictwie odpowiednika określeń, a tworzenie wieloczłonowych przymiotników, przyjęte w języku niemieckim, nie odpowiada duchowi naszego języka.
Włosy krótkie. Powinny być one połyskujące, W tego rodzaju okrywie podszycie jest minimalne lub nawet go brak. Podbrzusze i dobrzuszna strona uda bywają czasem prawie gołe. Szata taka u ras użytkowych jest niepożądana, gdyż nie daje ochrony przed zmianami temperatury i nie zabezpiecza przed mechanicznym uszkodzeniem skóry. Tolerowana może być tylko u psów pokojowych, u których jest nawet zaletą ze względu na łatwość utrzymania jej w czystości i połysku. Sierść taką mają charciki włoskie, karłowate pinczery oraz jamniki w gniazdach nie myśliwskich {u jamnika polującego przesadnie delikatna sierść jest niepożądana).
Włosy twarde. Szata taka jest najkorzystniejsza dla wszystkich psów użytkowych i pokojowych, gdyż łączy zalety dobrej ochrony skóry z łatwością utrzymania jej w czystości. Jest ona zbliżona najbardziej do naturalnego futra dzikich przodków psa. Pokrywa (włosy pokrywowe) jest prosta, naturalnie ułożona, twarda, elastyczna, różnej długości u różnych ras, a nawet u różnych osobników tej samej rasy. Włosy pokrywowe z reguły ściśle przylegają i układają się wzdłuż ciała, czasem są odstające (np. u szpica), lecz nigdy kosmate, wełniste czy najeżone. Często tworzą „wicherki” za
uszami albo grzywę. Włosy na masce, uszach i łapach są zwykle krótkie. W dłuższym uwłosieniu tego typu ogon jest zwykle puszysty, podobny do kity lisa lub chwostu wilka; brak zwykle ,,piór”, „frędzli” czy „portek” na nogach. W okrywie twardej na spodzie ogona włosy bywają nieco dłuższe i tworzą tzw. szczotkę (posoko-wiec). Pod twardą, z reguły gładką i błyszczącą, czasem matową pokrywą znajduje się gęste, miękkie, zwarte podszycie, zwykle szarawe lub brązowawe, stonowane z barwą pokrywy, czasem czarne lub białe, gdy włosy pokrywowe są takiej samej maści.
Włosy długie. Długowłosa szata u psa jest zwykle miękka, zwykle z dość rzadkim podszyciem. Włosy pokrywowe są mniej twarde i proste, czasem z lekką tendencją do falowania; na masce i łapach są one zwykle krótkie i delikatniejsze. Tworzą zazwyczaj grzywę, a na nogach i ogonie frędzle lub tzw. pióra (bernard długowłosy, collie długowłosy, pekińczyk). O ile włosy proste w omawianych formach (prócz zbyt krótkich) stanowią raczej naturalną szatę psa, o tyle uwłosienie innych typów jest wynikiem selekcji i doboru hodowlanego.

Ogon psa

Ogon. Może on być różnie osadzony i noszony. Osadzenie wysokie (mops) lub niskie (spaniel) wpływa na sposób jego noszenia. Liczba kręgów ogonowych jest zmienna u różnych ras, a nawet w obrębie tej samej rasy. Bywają rasy z natury bezogoniaste lub krótkoogoniaste. Ogon bywa prosty lub zakręcony, a nawet korlco-ciągowaty lub złamany (buldog). Sposób noszenia ogona bywa cechą typową dla wielu ras i jakkolwiek ma mniejsze znaczenie użytkowe, to jednak w hodowli przywiązuje się dużą wagę do prawidłowego wyglądu i noszenia ogona, a także jego uwłosienia. Przy tej okazji wypada wspomnieć, że ogony są często zbyt krótko przycinane. Jeżeli ogon jest przycinany, pozostała jego część powinna być tak długa, aby po opuszczeniu na dół przykrywała przynajmniej odbyt, a u suki i srom. U psów dorosłych ras średnich i dużych pozostawiona część ogona powinna odpowiadać szerokości dłoni dorosłego mężczyzny. Przy ocenianiu ogona obserwuje się go zarówno w bezruchu jak i w ruchu.

Klatka piersiowa u psa

U psów użytkowych zwraca się szczególną uwagę na głębokość klatki piersiowej, od czego m.in. zależy jej pojemność, a tym samym wytrwałość psa w biegach. O głębokiej klatce piersiowej mówimy wtedy, gdy mostek znajduje się na wysokości stawu łokciowego lub nieco poniżej. Jeżeli klatka piersiowa nie dochodzi do poziomu łokcia, mówimy że jest płytka.
Grzbiet. Może być prosty, mniej lub bardziej wygięty (karpiowaty), względnie miarowo obniżający się ku tyłowi. Zapadnięcie grzbietu (łękowatość) jest wielką wadą, wskazuje bowiem na słabe jego umięśnienie lub przebytą krzywicę. Pies z takim grzbietem nie jest wytrwały w biegu, ani nie może być dobrym aporterem. Psy większości ras mają grzbiet prosty lub lekko obniżający się ku tyłowi; tylko nieliczne (buldog, pekińczyk) za względu na bardzo szerokie rozstawienie przednich kończyn mają przednią część grzbietu nieco niższą od tylnej. Umięśnienie grzbietu i jego związanie jest bardzo istotne i na to zawsze zwraca się uwagę. Grzbiet przechodzi w krzyż i dalej w ogon, przy czym i tu bywają różnice w budowie. Z reguły u psów użytkowych krzyż powinien być szeroki i prosty lub łagodnie opadający ku tyłowi. Nieliczne rasy (buldog) mają krzyżową partię tułowia wąską w stosunku do piersiowej. Z grzbietem łączą się słabizna i brzuch, który z reguły jest umiarkowanie podciągnięty. Tylko u psów wytrwale i szybko galopujących jest on znacznie podciągnięty, dzięki czemu tylne nogi mają większą swobodę ruchów. Przy ocenie psa szczególną uwagę zwraca się na właściwe proporcje tułowia. Grzbiet za długi lub zapadnięty, jak również ścięty i garbaty są wadami ujemnie wpływającymi zarówno na użyteczność, jak i na wygląd psa.
Kończyny tylne. Przy ocenianiu ich zwraca się uwagę na kąt nachylenia kości udowej do miednicy (90—100° lub więcej), szerokość miednicy i jej wysklepienie oraz umięśnienie bioder. Kość udowa jest nieco wychylona z pionu ku przodowi. Łączy się ona stawem kolanowym z kośćmi podudzia (pod kątem 120° lub więcej).
Podudzie. Składa się z kości piszczelowej i strzałkowej. Umięśnienie uda i podudzia jest zależne od rasy i dlatego musi być oceniane pod kątem zgodności ze wzorcem i typem psa. Podudzie jest z reguły wychylone dość silnie ku tyłowi.
Staw skokowy (stęp). Składa się z 7 krótkich kości ułożonych w 3 rzędach. Poniżej tego stawu znajdują się 4 kości śródstopia i kości 4 palców. Palec piąty jest szczątkowy (nazywany popularnie ,rwilczym pazurem”1 lub „ostrogą”); bywa on nawet podwójny. U psów użytkowych należy go usuwać wkrótce po urodzeniu, bywa on bowiem często wyłamywany lub kaleczy psa w biegu i jest przyczyną szerokiego rozstawienia nóg. U wielu ras ostrogi uważane są za wadę. U owczarków francuskich (poza pikardyjskim) podwójne ostrogi są według wzorca cechą rasową.
Właściwe proporcje tylnej nogi psa dają mu odpowiednią siłę napędową, co u ras użytkowych odgrywa dużą rolę. Tylna noga powinna być wysunięta w miarę ku tyłowi. Postawa stroma powoduje małą siłę wyrzutu, nadmierne zaś wysunięcie nóg do tyłu pozbawia psa równowagi i dlatego stanowi również wadę. Oczywiście u różnych ras stosunek ten jest różny. Przy ocenie kończyn tylnych uważnie bada się ich postawę, a zwłaszcza odcinek poniżej stawu skokowego. Kończyny oglądane z tyłu powinny być ustawione pionowo i równolegle do siebie. Wszelkie odchylenia postawy -— zarówno na zewnątrz jak i do wewnątrz — wskazują na wadliwą budowę stawów, co u psów użytkowych wpływa na ograniczenie ich sprawności. Łapy tylne są z reguły nieco dłuższe od przednich.

Tułów i klatka piersiowa psa

Tułów. Kłąb. Za siedmioma kręgami szyjnymi (licząc od głowy) znajduje się 13 kręgów piersiowych, których sterczące ku górze wyrostki kolczyste tworzą w miejscu najbardziej wzniesionym, tj. nad łopatkami, kłąb. Zależnie od rasy, kłąb bywa wysoki i wąski lub szeroki.
Klatka piersiowa. Oglądana z przodu bywa wąska (chart), normalnie szeroka (owczarek) lub bardzo szeroka (buldog) -r rozmaicie też bywa umięśniona. Zależnie od nachylenia łopatki klatka piersiowa może być mniej lub bardziej wysunięta ku przodowi. Żebra właściwe w liczbie 9 par połączone są mostkiem; za nimi znajdują się 4 pary żeber rzekomych. Mogą być one płaskie lub okrągłe, mniej lub bardziej wysklepione i zależnie od tego tworzą klatkę piersiową płaską albo beczkowatą. Na przykład u charta klatka piersiowa ma kształt karpiowaty (z przodu jest stosunkowo wąska i niezbyt głęboka, co daje łopatkom większą swobodę ruchów), następnie pogłębia się znacznie i rozszerza w miarę zwiększenia przestrzeni dla płuc i serca.

Kończyny psa

Kończyny przednie. Na kościec nóg przednich składają się: łopatka, kość ramienna (ramię), kości przedramienia (promieniowa i łokciowa), kości nadgarstka, cztery kości śródręcza i cztery palce z pazurami.
Łopatka. Jej osadzenie ma decydujące znaczenie u psów użytkowych. To, co widzimy zwykle w sylwetce psa i określamy jako łopatkę, kryje w sobie zarówno łopatkę jak i ramię. Łopatka powinna być długa i ukośnie ustawiona w stosunku do klatki piersiowej. W szczycie łopatek znajduje się najwyższy punkt tułowia — kłąb; w tym miejscu mierzy się wzrost psa. Przedłużenie linii od kłębu ku stawowi barkowemu (staw łączący łopatkę z kością ramienna) powinno z podłożem tworzyć kąt około 45°. Taka proporcja cechuje owczarka niemieckiego, którego można uznać za psa najharmonijniej zbudowanego.
Kość ramienna. Powinna być ustawiona w stosunku do
łopatki pod kątem 90°. Przy tej proporcji pies ma w kłusie najdłuższy krok, gdyż podramię wyrzucane naprzód trafia na linię przedłużenia ramienia. Przy takim ustawieniu łopatki i ramienia pies ma też właściwy przód, przy czym pierś w miarę wystaje przed linię podramienia. Jeżeli łopatka ustawiona jest bardziej stromo, kąt między łopatką a ramieniem również odpowiednio powiększa się, tak że w konsekwencji kąt wyrzutu i tym samym długość kroku zmniejsza się. Poza tym przy stromej łopatce przednia część klatki piersiowej jest cofnięta. Innym błędem budowy psa służbowego jest łopatka zanadto wysunięta ku przodowi (typowa dla buldoga i innych ras psów krępych o masywnym przodzie, lecz chodach niezgrabnych, związanych, toczących). Poza kątem ułożenia łopatki zwraca się także uwagę na jej osadzenie w stosunku do klatki piersiowej. U wszystkich psów użytkowych powinna ona być ściśle przylegająca, dobrze związana. Luźna łopatka jest wadliwa i wpływa ujemnie na chody psa. Przy tak ustawionej łopatce łokcie psa są odstające, co z reguły stanowi poważną wadę u psa użytkowego. U niektórych ras jednak jest cechą typową, np. u pekińczyka.
Kości podramienia (promieniowa i łokciowa). Powinny być proste nawet wtedy, gdy klatka piersiowa jest szeroka i wskutek tego łokcie odstają, jak np. u buldoga. Optyczne złudzenie krzywizny mogą stwarzać tylko dobrze rozwinięte mięśnie uwypuklone po bokach podramienia. Przy ocenie kończyn przednich bierze się pod uwagę zarówno kości, umięśnienie podramienia oraz wiązanie stawu łokciowego i nadgarstkowego, jak również kąt nachylenia podramienia w stosunku do pionu. Zależnie od rasy, podramię ustawione jest pionowo lub nieznacznie nachylone ku tyłowi. Cofnięcie podramienia poza linię stawu łokciowego uważa się zawsze za wadę budowy. Staw nadgarstkowy składa się z kilku kości. Zależnie od rasy, jest on ustawiony bądź pionowo do podłoża, bądź tworzy z nim kąt mniej lub bardziej rozwarty. Zbyt ostry kąt jest wadliwy, wskazuje bowiem na luźne wiązadła stawowe.
Łapa (stopa) składa się z mniej lub więcej wysklepionych palców, które od strony podeszwowej (lub dłoniowej) zaopatrzone są w poduszeczkowate, pozbawione włosów wyniosłości (zgrubienia) skóry nazywane opuszkami. Kształt łapy może być okrągły (tzw. koci), owalny lub podłużny (tzw. zajęczy); ten ostatni jest dopuszczalny tylko u nielicznych ras psów. Palce mogą być mniej lub bardziej zwarte. Luźniejsze są u psów wychowywanych w okolicach o glebie piaszczystej lub bagnistej. Sama łapa może być duża lub mała, a palce mocne lub delikatne. Owłosienie łapy i przestrzeni między palcami jest charakterystyczną cechą niektórych ras (np. chart afgański). Na stan pazurów i opuszek palcowych (poduszek), czasem też na ich barwę, zwraca się szczególną uwagę u psów użytkowych.

Szyja psa

Szyja. Szyja może być różnie noszona — prawie poziomo (posokowce), umiarkowanie wzniesiona (owczarek niemiecki), wysoko noszona (bokser), zadarta z wysoko osadzoną głową (japończyk), może być prawie prosta lub wygięta, gruba (buldog), umiarkowanie gruba i cienka. Szyja łabędzia i jelenia jest wadą. Niedorozwój i wiotkość mięśni karku lub szyi uważa się zawsze za wadę, a u psa użytkowego za powód do dyskwalifikacji, bo uniemożliwiają mu aportowanie cięższej zwierzyny i zawsze świadczą o słabej budowie. Skóra szyi może być ściśle przylegająca lub bardzo obfita, tworząca fałdy i podgardle (bloodhound); u niektórych ras “wymagana jest obecność na szyi tzw. kryzy względnie grzywy, utworzonej z obfitego uwłosienia.

Głowa psa

Głowa. Uwzględnia się tu przede wszystkim harmonię budowy i właściwy stosunek poszczególnych części.
Nos. Ocenia się jego wielkość, kształt i barwę. Narząd węchu powinien być szczególnie rozwinięty u psów służbowych, śledczych lub myśliwskich. Kształt nosa może być różny: o grzbiecie długim (chart) lub krótkim (mops), prostym albo nawet garbo-nosym czy wklęsłym (bokser), ewentualnie wyraźnie zadartym (spaniel karłowaty). Wyraz ,,twarzy” psa zależy często od tego czy nasada nosa pod oczyma jest wypełniona, czy wątła. Barwa nosa powinna być zawsze zharmonizowana z kolorem umaszczenia. U niektórych ras wadliwa barwa nosa może dyskwalifikować.
Policzki. Ich zarys wpływa na ogólny kształt głowy. Ocenia się: kształt, profil, długość i szerokość. Wargi (fafle — warga górna zwisająca) mogą być różne: delikatne, suche, ściśle zwarte lub mięsiste, obwisłe i pomarszczone.
Czaszka. Kształt jej może być bardzo różny. Długość może być bardzo ostro zarysowana, tworząc stopień od czoła do grzbietu nosa lub może być brak tej krawędzi, wskutek czego grzbiet nosa przechodzi prawie w prostej linii w czoło. Z przełomem czołowym łączy się zwykle mniejsza lub większa wyrazistość kości łuków nadocznych, które otaczają oczy z góry, tak jak z dołu chroni je kość jarzmowa.
Szczęka i żuchwa. U psów użytkowych pożądane są masywne, raczej proste, z uzębieniem ściśle na siebie zachodzącym. Mogą być bardzo długie (chart) bądź krótkie (pekińczyk). Układ przypominający literę V, bądź graniasty U albo prawie okrągły \J. Szczęka i żuchwa mogą mieć tę samą długość i wtedy uzębienie dolne i górne zachodzi na siebie, lub też mogą być różnej długości. Znaczne skrócenie żuchwy (tzw. szczęki dolnej) jest zawsze poważną wadą. Przy prawidłowej budowie szczęki i żuchwy siekacze zachodzą na siebie lub kryją dolne, a kły żuchwy zachodzą przed kły szczęki. U ras użytkowych pożądany jest tzw. zgryz nożycowy odznaczający się tym, że siekacze dolne zachodzą na górne tak, że ich przednia ściana opiera się lekko o tylną ścianę górnych siekaczy. O zgryzie ,,kleszczowym” lub cęgowym mówimy wtedy, gdy siekacze są tak ustawione, że ich przednie ściany leżą w jednej płaszczyźnie. U niektórych ras krótkogłowych dopuszczalny, a nawet typowy jest przodozgryz (dolne siekacze wystają znacznie przed siekacze górne). Żuchwa może też być znacznie wygięta, wtedy wystaje przed cofniętą szczękę. Odsłonięcie zębów dolnych uważa się zawsze za wadę.
Zęby. Uzębienie składa się w młodości z 28 zębów mlecznych, a w wieku dojrzałym z 42 zębów stałych. Uzębienie mleczne składa się z 12 siekaczy, 4 kłów i 12 przedtrzonowców. U wielu autorów spotyka się wyliczenie 16 przedtrzonowców. Wynika to z faktu, że 1-szy przedtrzonowiec jako ząb stały pojawia się już między 3,5 a 6 miesiącem i błędnie bywa zaliczany do zębów mlecznych. Zęby mleczne pies kolejno traci, a na ich miejsce wyrastają zęby stałe. Ponadto wyrastają u góry 4 i u dołu 6 zębów trzonowych. Szczenię rodzi się bezzębne; w czwartym tygodniu pojawiają się u niego kły i zaraz po nich lub równocześnie do 6 tygodnia życia — siekacze; od 3—6 tygodnia wyrzynają się przedtrzonowce.
Jeżeli pies jest zdrowy i dobrze odżywiony, ząbkowanie przebiega prawidłowo. W razie stwierdzenia nieprawidłowości pożądane jest zasięgnięcie porady u lekarza wet.
Opisane zostało uzębienie normalne. Bywają jednak odchylenia, zwłaszcza u psów karłowatych i krótkogłowych. Zęby psa powinny być mocne, zdrowe i białe. Oczywiście z wiekiem żółkną i psują się, lecz przedwczesne wady, takie jak próchnica, brak szkliwa itp., jeśli nie są wynikiem urazów mechanicznych, powinny, zwłaszcza u psów użytkowych, powodować dyskwalifikację lub co najmniej budzić poważne zastrzeżenia, gdyż niektóre z wad uzębienia bywają dziedziczne. W wieku 4 do 5 lat spiczaste dotąd korony siekaczy i zębów trzonowych tępieją; daje to ogólną, lecz niezbyt pewną wskazówkę co do wieku psa.
Wychowawca psa powinien od wczesnej młodości przyzwyczaić go do manipulacji przy wargach i w jamie ustnej. Jest to konieczne, gdy np. zajdzie potrzeba usunięcia kamienia nazębnego, a przede wszystkim na przeglądach i wystawach, gdy trzeba sędziemu umożliwić ocenę uzębienia. Jeśli pies nie pozwoli spokojnie obejrzeć uzębienia, sędzia może odmówić dokonania oceny lub bardzo znacznie ją obniżyć (jest to równoznaczne z uznaniem uzębienia jako wadliwe). Do higieny psa należy troska o czystość zębów, o czym osobno wspominam.
Oczy. Mogą mieć one różny kształt, osadzenie, wyraz i barwę. Zależnie od rasy rozróżnia się u psów oczy okrągłe, podłużne, ukośne, duże lub małe, wybałuszone lub głęboko osadzone, blisko albo szeroko rozstawione. Charakterystyczny jest także ich wyraz. Trudno to opisać, lecz znawca danej rasy zauważy od razu wyraz oczu nietypowy, będący nieraz jedyną wskazówką, że oceniany okaz nie jest psem pewnego pochodzenia. Również z wyrazu oczu można wyciągnąć wnioski o inteligencji i charakterze psa. Tępy wyraz oczu jest cechą ujemną. Barwa oczu powinna harmonizować z maścią psa i odpowiadać wzorcowi. Oceniana jest także pigmentacja oprawy.
Powieki. Mogą być poziome i skośne, przylegające lub luźne, a nawet obwisłe, odsłaniające spojówkę lub trzecią powiekę. Obwisłość powiek zalicza się z reguły do wad, gdyż może przyczyniać się do zapalenia spojówek, narażonych wtedy na zaprószenie. Łzawienie oczu wskazuje na niedrożność przewodów łzowych.
Uszy. Mogą być stojące, półstojące i wiszące. Stojące bywają spiczaste (szpic) lub tulipanowe (buldog francuski), z końcami
załamanymi (owczarek szkocki), półstojące, w połowie załamane w kształcie litery V (foksterier), półstojące, załamane ku tyłowi (chart, buldog angielski). Uszy wiszące bywają duże lub małe, z końcami spiczastymi lub okrągłymi, podłużne, okrągłe, szerokie lub wąskie u nasady. Osadzone mogą być wysoko lub nisko, bardziej ku przodowi lub po bokach albo też daleko ku tyłowi. Sama małżowina -uszna może być gruba lub delikatna i wiotka, obficie albo mało owłosiona. Uszy mogą być przycięte, jeżeli tak przewiduje wzorzec i wówczas ocenia się też sposób cięcia. Jeśli uszy są obwisłe, ocenia się ich długość i sposób opadania (czy np. nie mają tendencji do zwijania się). U niektórych ras odgrywają rolę także tzw. frędzle na uszach — uwłosienie dłuższe niż sama małżowina.
U wielu ras (bokser, doberman, dog, pinczer, brodacze i owczarki francuskie) wzorce wymagają cięcia uszu.
W Anglii, krajach skandynawskich, Szwajcarii i RFN obowiązuje ustawowy zakaz cięcia uszu. U nas zakazu takiego nie ma, lecz na wystawacfi polskich psy o uszach nie ciętych są oceniane na równi z psami o uszach ciętych z tym, że przy równej wartości psy o,uszach ciętych uzyskują lepszą lokatę.

Chód psa

Chód. U wielu ras jest on cechą charakterystyczną i szczególnie ważną dla użytkowych. Gdy pies jest w ruchu, można nieraz zauważyć wady jego budowy, nie ujawniające się w bezruchu.
U psa rozróżnia się 3 zasadnicze chody; krok, trucht (kłus) i galop. W kroku pies normalnie podnosi nogi na krzyż, tj. za lewą przednią unosi prawą tylną, a za prawą przednią — lewą tylną. W truchcie podnosi on łapy na krzyż równocześnie. Natomiast w galopie pies posuwa się skokami, w czasie których wpierw odrywa od ziemi prawie równocześnie dwie nogi przednie, a siłę napędową, daje
wyrzut nóg tylnych, po czym ląduje na przednich, odrywając bezzwłocznie od ziemi tylne nogi, podciąga je głęboko pod tułów i odbijając się możliwie daleko w przód, wyrzuca tułów ku przodowi. Pod względem chodów psy można podzielić na 2 typy: kłusaki — najczęściej posuwające się truchtem (np. owczarki niemieckie) i galopeny (gończaki, charty). Bywają również pewne nienormalności w chodach, np. psy o bardzo szerokim przodzie (bulog pekińczyk) i odstawionych łopatkach mają charakterystyczny chód „toczący”. Pewne rasy, np. bobtail, mops i niektóre karły, miewają skłonność do tzw. inchodu (chodu z krocza albo wielbłądziego) kiedy to podnoszą w kroku i truchcie równocześnie dwie lewe lub dwie prawe kończyny, przez co chód ich jest kołyszący. Psy ras dużych (np. dogi) w powolnym chodzie również wpadają w inochód, lecz gdy przechodzą w kłus wyciągnięty — chodzą prawidłowo kłusem. Wreszcie psy niektórych ras (japończyk, mops, charcik włoski) w chodzie podnoszą nogi wysoko lub wyrzucają je na boku albo krzyżują, przez co chód ich nabiera bądź pewnej elegancji (charcik) bądź staje się groteskowy (mops). Psy użytkowe powinny mieć krok elastyczny, posuwisty i długi, co uzależnione jest od kąta ustawienia łopatki w stosunku do kości ramiennej, do czego jeszcze powrócę przy omawianiu przednich kończyn.

Wygląd ogólny psa

Wygląd ogólny. Składają się nań charakterystyczne cechy zarówno rasy jak i danego osobnika, proporcje ogólne, zachowanie się, kondycja oraz chody. Przy ocenianiu psa należy sobie uświadomić, iż ten punkt jest niejako rekapitulacją całej oceny i może mieć decydujący wpływ na nią. Mimo że poszczególne cechy będą dobre, brak harmonii może zaważyć na ogólnej ocenie wpływając na jej obniżenie lub nawet na dyskwalifikację psa. I na odwrót — może się zdarzyć, choć znacznie rzadziej, że poważna wada w cechach drugorzędnych może być w opinii ogólnej łagodniej potraktowana dzięki zharmonizowaniu całej sylwetki. Zachowanie się psa. Bardzo ważną cechą jest zachowanie się psa na ringu. Kładzie się na to szczególny nacisk. Pies nawet dobrze zbudowany, ale wykazujący nerwowość, tchórzliwość lub robiący wrażenie tępego czy agresywnego, powinien być wyeliminowany z dalszej oceny. Nawet u psów pokojowych nadmierna nerwowość lub wydelikacenie powinny bądź powodować dyskwalifikację, bądź znajdować swój wyraz w karcie oceny. Na zachowanie się psa na ringu decydujący wpływ wywiera jego przewodnik i dlatego należy zwierzę przygotować do wystawy, tzn. nauczyć je swobodnego poruszania się bez ciągnięcia linki, prawidłowego ustawiania się do oceny i przyzwyczaić do spokojnego zademonstrowania uzębienia. Pies źle prowadzony, nie umiejący chodzić, nerwowy lub nieopanowany w agresywności zawsze się gonięty z ringu bez oceny.

Ocena psa

Ocena psa powinna odbywać się według kryteriów przyjętych we wzorcu danej rasy. Wzorzec (standard) jest to opis ustalony przez hodowców psów danej rasy. Oceny dokonuje się według wzorca ustalonego w kraju ojczystym, jeśli oczywiście ten kraj zajmuje się kynologią w całym tego słowa znaczeniu. Niektóre rasy egzotyczne znalazły nową ojczyznę i w takim wypadku przyjmuje się wzorzec tego kraju, który go pierwszy ustalił. Typowym przykładem rasy zaadoptowanej w nowej ojczyźnie jest chiński piesek pałacowy, który swą popularność zawdzięcza Anglikom, a nie Chińczykom.
Niestety, niektóre takie wzorce są mało przejrzyste; wiele w nich poświęcono słów sprawom nieistotnym, natomiast pozostawiono niedopowiedzenia w sprawach istotnych.
Właściwa ocena psa nie jest sprawą łatwą; wymaga ona wieloletniego doświadczenia, znajomości anatomii psa i oczywiście znajomości wzorca danej rasy.
Ocena wystawowa odbywa się bądź przez klasyfikację porównawczą psów jednej rasy i uszeregowanie ich według kolejności ,,na oko”, bądź przez punktowanie każdego wystawionego psa za jego cechy. Żadna z tych metod sama przez się nie jest idealna. Ocena ,,na oko” może dawać dobre rezultaty, jeśli dokonywana jest przez wytrawnych sędziów, którzy mają „malarskie” oko i wszechstronną znajomość ocenianej rasy. Przy większej jednak liczbie eksponatów, zwłaszcza przy pospiesznej ocenie, bardzo łatwo o pomyłki wynikające z niedokładności, kiedy pod wpływem ogólnego dobrego wrażenia ujdą uwadze sędziego nieraz nawet i poważne wady.
Ocena punktowa też daleka jest od ideału, bo trudno nazwać psa dobrym, jeśli uzyska za jedne cechy wysoką punktację, lecz inne cechy ma wyrażone w stopniu zupełnie złym, co jednak w sumie punktów nie daje dostatecznego obrazu. W niektórych krajach dla wielu ras wprowadzono dla ułatwienia oceny sędziemu specjalne karty, na których wydrukowano sylwetkę psa danej rasy oraz podano szereg znaków umownych dla oznaczenia błędów czy cech niepożądanych, jak np. grzbiet łękowaty, krowia postawa kończyn, płytka klatka piersiowa itp. Stanowią one ogromne ułatwienie w pracy sędziego, przypominając mu, na co powinien zwrócić uwagę; zapobiegają „przegapieniu” wad. Nadto te międzynarodowe znaki pozwalają sędziemu na wyrażenie opinii w sposób zrozumiały dla każdego „psiarza” i zapobiegają nieporozumieniom powstającym wskutek tego, że tłumacze na ringach nie zawsze znają słownictwo kynologiczne w dwu językach. Sędzia po dokonaniu przeglądu wszystkich psów zgłoszonych w danej klasie dokonuje ocen.
Międzynarodowa Federacja Kynologiczna opracowała na XII Kongresie w Monaco ramowy wzorzec, który wskazuje 9 punktów zasadniczych, o których sędzia powinien pamiętać klasyfikując psy na pokazie lub wystawie. Zalecono ujednolicenie układu wszystkich wzorców, lecz akcja ta postępuje bardzo wolno. FCI bowiem nie dysponuje żadną sankcją, która by mogła zmusić kraje członkowskie do odpowiedniego przeredagowania wzorców. Niestety układ większości pozostawia wiele do życzenia. U nas, jak zresztą we wszystkich krajach członkowskich FCI, obowiązują wzorce ras w brzmieniu wpisanym do rejestru FCI. Wzorce są zgłaszane przez kraje, z których rasa ta się wywodzi lub te, które daną rasę zaadoptowały.